یکی از گام هایی که از موسیقی آذربایجان وارد موسیقی ایران شده

است سه گاه یتیم نام دارد .البته این گام در موسیقی ردیفی ایران

جایگاهی ندارد اما بسیار دیده شده که در بعضی قطعات نوازنده گان ویا

آهنگ سازان آن را به کار ببرند مختصات آن تقریبا شبیه گام افشاری

ست.البته درجه ی ششم گام به جای اینکه مثل افشاری کرن یا سری

باشد بکارویا دیز است (به طور مثال اگر افشاری سل یا دو را به کار

ببریم که در تار وسه تار بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند ، درجه ی

ششم که کرن است بکارمی شود اما مثلا در مورد افشاری لا که در آن

فا سری می باشد فا باید دیز شود)وضمنا از دیگر مشخصات آن این

است که گاهی از درجه ی دوم گام یک تغییر مد به شوشتری می دهند

وبلا فاصله به همان گام اصلی باز می گردند از آهنگ های معروف

آذری که می توان در این مورد مثال زد لاله لر با صدای رشید بهبودف

است که آهنگ بسیار زیبایی ست زنده یاد محمد نوری نیز در آوازهای

سرزمین خورشید تصنیفی آذری در همین گام خوانده است استاد لطف

الله مجد نیز قطعه ای در این گام تکنوازی کرده اند که بسیار شنیدنی

ست .در کل گامی بسیار اثر گذار و عمیق است واین برای من جالب

است که درمنطقه ای خاص گام خاصی را جهت اجرای موسیقی ابداع

کرده اند .این کار بی نظیر است وسایر نقاط ایران گامی را که فقط

برای موسیقی آن محل مناسب باشد ندارد شما از شنیدن این گام کاملا

احساس می کنید که لهجه ای خاص برای آذری زبان ها دارد.